Cách test EQ trong tuyển dụng và chọn ứng viên phù hợp

Khi ứng viên chịu áp lực trực tiếp, test EQ trong tuyển dụng (Emotional Quotient, chỉ số trí tuệ cảm xúc) có thể cho kết quả khác với cách ứng viên phản ứng. Nếu điểm số và biểu hiện thực tế không trùng khớp, nhà tuyển dụng cần cân nhắc điều gì?

Bài viết giúp bạn tham khảo câu hỏi phỏng vấn, hiểu cách đọc điểm số và lựa chọn hình thức đánh giá phù hợp. Khi bài test được dùng để chọn ứng viên, những nội dung này cũng làm rõ giới hạn của bài test.

Các hình thức đánh giá EQ ứng viên bằng test EQ trong tuyển dụng

Có 2 hình thức đánh giá EQ (emotional quotient, tức chỉ số trí tuệ cảm xúc), tùy quy trình tuyển dụng của mỗi doanh nghiệp.

Sau khi các cuộc phỏng vấn về kiến thức và kinh nghiệm đã diễn ra, ứng viên có thể dành trọn một buổi riêng để làm bài đánh giá EQ. Khi đó, ứng viên tập trung hoàn thành bài kiểm tra thay vì làm việc khác.

Phần đánh giá cũng có thể được đưa vào buổi phỏng vấn. Nhà tuyển dụng đặt một vài câu hỏi để tìm hiểu cách ứng viên phản ứng và xử lý những tình huống tiêu biểu.

Bài trắc nghiệm có thể giúp sàng lọc nhanh số lượng lớn hồ sơ, nhưng câu trả lời đã được chuẩn bị trước. Vì nhà tuyển dụng muốn quan sát cảm xúc thật, họ có thể cân nhắc tình huống ứng xử trực tiếp, tùy theo quy trình tuyển dụng của mỗi doanh nghiệp.

Bài trắc nghiệm đánh giá độc lập

Ứng viên làm bài trong một buổi riêng và chỉ tập trung vào phần đánh giá.

Sau khi các cuộc phỏng vấn về kiến thức và kinh nghiệm đã diễn ra, bạn hãy tổ chức buổi đánh giá và có thể kết hợp bài test DISC với bài test EQ.

Tình huống ứng xử tương tác trực tiếp

Bạn bán bảo hiểm và cần tìm khách hàng mới. Sau khi bạn trao đổi với 15 người, cả 15 người đều không thể hiện thái độ rõ ràng hoặc không muốn hợp tác.

Nền tảng trò chơi hóa quy trình kiểm tra

Với trò chơi hóa, bài kiểm tra và đánh giá được xây dựng dưới hình thức trò chơi. Hình thức này đã khá quen thuộc trong nhiều lĩnh vực. Khi được dùng để đánh giá EQ trong phỏng vấn, trò chơi có thể làm bài đánh giá thú vị hơn, giúp ứng viên bớt căng thẳng; nhờ đó, kết quả nhận được có thể khách quan và chính xác hơn.

Nhà tuyển dụng có thể dùng các nền tảng sau để tổ chức bài đánh giá EQ:

• Kahoot
• Quizlet
• Quizizz
• Gimkit
• Blooket

Nền tảng và website kiểm tra EQ phổ biến

TestIQ.vn

Được nêu làm ví dụ về thang điểm là bài test EQ của Tổ chức Trí tuệ cao Việt Nam (TestIQ.vn); nền tảng cũng có các bài test IQ trong tuyển dụng.

Harvard Business Review Test

Harvard Business Review Test gồm 25 phát biểu về nhận biết, diễn đạt, điều chỉnh cảm xúc, thấu hiểu người khác, ứng phó với căng thẳng và thích nghi với thay đổi.

Cách trả lời

Các phát biểu cũng đề cập đến sự lạc quan, hy vọng, khả năng lãnh đạo, cơ hội và trở ngại, cùng cảm xúc, trải nghiệm và góc nhìn của người khác.

• Tôi hiểu nguyên nhân khiến mình có những cảm xúc nhất định.
• Tôi hiểu trải nghiệm của người khác tác động ra sao đến cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của họ.
• Vì tò mò về người khác, tôi chăm chú lắng nghe họ.
• Tôi nhận biết điểm mạnh và điểm yếu trong khả năng lãnh đạo của mình.
• Tôi cho rằng mọi người đều tốt và có thiện chí.
• Tôi mong đợi tương lai.
• Tôi có thể mô tả cảm xúc của mình cụ thể hơn những từ như “vui”, “buồn”, “tức giận”, v.v.
• Tôi quản lý căng thẳng tốt.
• Tôi chú ý đến cơ hội nhiều hơn trở ngại.
• Khi gặp áp lực hoặc rối loạn cảm xúc, tôi vẫn bình tĩnh.
• Tôi cảm thấy hy vọng.
• Tôi kiểm soát được sự bốc đồng của mình.
• Trước hoàn cảnh đầy thách thức, tôi vẫn lạc quan.
• Tôi sử dụng những cảm xúc mạnh mẽ như tức giận, sợ hãi và vui mừng một cách phù hợp, vì lợi ích của người khác.
• Tôi nóng nảy.
• Tôi cố gắng tìm hiểu lý do mọi người cư xử theo cách họ làm.
• Tôi có khả năng quản lý nhiều nhu cầu trái ngược nhau.
• Dù quan điểm của người khác khác với mình, tôi vẫn dễ dàng hiểu được góc nhìn của họ.
• Khi tình huống bất ngờ thay đổi, tôi linh hoạt thích nghi.
• Tôi hiểu căng thẳng tác động thế nào đến tâm trạng và hành vi của mình.
• Khi hoàn cảnh thay đổi, tôi có thể dễ dàng điều chỉnh mục tiêu.
• Ngay lúc trải nghiệm cảm xúc, tôi có thể mô tả cảm xúc đó.
• Tôi có thể nhanh chóng thay đổi các ưu tiên của mình.
• Tôi cố gắng hiểu những cảm xúc tiềm ẩn của mọi người.
• Tôi dễ dàng thích nghi với những thay đổi.

Thang điểm và cách đọc bài test EQ tuyển dụng

Trong test EQ trong tuyển dụng, bài test không có thang điểm chung cụ thể như bài kiểm tra chỉ số thông minh (IQ, viết tắt của Intelligence Quotient). Mỗi nơi có thể sử dụng thang điểm riêng để đo chỉ số EQ. Thang điểm dưới đây được chia thành các mức như sau.

Dưới 85

Nhóm dưới 85 được xem là có EQ thấp và khả năng sáng tạo thấp.

Từ 85 đến 115

Phổ biến nhất và chiếm đa số là điểm từ 85 đến 115. Khả năng sáng tạo ở mức tương đối.

Từ 116 – 131

Người đạt điểm trong khoảng 116–131 được đánh giá là có EQ cao.

Trên 131

Mức EQ trên 131 rất đặc biệt; rất ít người đạt được mức này.

Một bài test EQ khác có tổng điểm 200 và điểm bình quân 100. Điểm càng cao thì EQ càng cao. Nếu điểm dưới 25, bạn nên xem lại chỉ số EQ và lập kế hoạch cải thiện.

Khi đánh giá ứng viên, nhà tuyển dụng cần đối chiếu điểm số với biểu hiện thực tế. Nếu ứng viên đạt điểm bài test cao nhưng giao tiếp ngập ngừng khi chịu áp lực trực tiếp, nhà tuyển dụng nên cân nhắc những gì quan sát được. Ngược lại, dù điểm ở mức trung bình, nếu ứng viên xử lý mâu thuẫn khéo léo, nhà tuyển dụng nên ưu tiên sự phù hợp với công việc hơn con số trên giấy.

Vai trò của trí tuệ cảm xúc trong tuyển dụng

Trong tuyển dụng, trí tuệ cảm xúc ảnh hưởng đến quan hệ với đồng nghiệp và kết quả công việc; vai trò của EQ trong tuyển dụng còn thể hiện ở việc xây dựng đội nhóm có EQ tốt, giúp doanh nghiệp phát triển lâu dài. EQ cao thường đi cùng khả năng phối hợp nhóm tốt và thích ứng dễ dàng. Khi hoàn cảnh đổi khác, người có EQ cao thường làm việc linh hoạt. Bằng cấp cao hay thấp không quyết định EQ của một người, nhưng dấu hiệu EQ thấp và cách cải thiện có thể được nhận diện qua việc người đó thường khó hòa đồng với đồng nghiệp, nên khả năng thành công của họ cũng thấp hơn.

4 yếu tố cấu thành chỉ số cảm xúc

Bạn có thể nhóm bốn yếu tố cấu thành chỉ số cảm xúc (chỉ số EQ là gì) thành hai chặng: hiểu và làm chủ cảm xúc của mình, rồi đồng cảm với người khác và xây dựng các mối quan hệ.

• Tự nhận thức: Người có khả năng này hiểu cảm xúc của bản thân, nhận ra điểm mạnh, điểm yếu và biết điều gì thúc đẩy, dẫn dắt cách mình hành xử.
• Quản lý bản thân: Suy nghĩ trước khi hành động giúp kiểm soát cảm xúc tiêu cực và phản ứng nhất thời, để chúng không chi phối các quyết định và hành vi.
• Nhận thức xã hội: Đây là khả năng nhận biết cảm xúc hoặc hành động của những người xung quanh. Khi hiểu điều gì thúc đẩy họ trong từng tình huống, chúng ta có thể đồng cảm và tạo dựng niềm tin.
• Quản lý mối quan hệ: Yếu tố này giúp mỗi người chịu trách nhiệm về bản thân, thay vì chỉ cố giữ bình tĩnh khi gặp khó khăn.

Vị trí công việc ưu tiên kiểm tra EQ

Một số vị trí công việc cần đến EQ, và những nghề đòi hỏi tư duy sáng tạo đang được quan tâm:

• Giáo viên
• Luật sư
• Marketing
• Luật sư
• Chính trị gia
• KOL/KOC
• Thiết kế hình ảnh key visual
• Truyền thông
• Người sáng tạo nội dung
• Các lĩnh vực nghệ thuật

Câu hỏi thường gặp về test EQ trong tuyển dụng

Vì sao nên dùng câu hỏi EQ phỏng vấn ứng viên?

Trong tuyển dụng, đánh giá EQ có thể cải thiện chất lượng tuyển dụng, giúp quy trình gọn hơn và tăng đáng kể khả năng giữ chân nhân tài.

Thang điểm bài test EQ thường dao động trong khoảng bao nhiêu?

Không tồn tại một khoảng điểm chung cho mọi bài test EQ; mỗi bài kiểm tra có thang điểm riêng.

Đánh giá EQ có thể thay thế hoàn toàn vòng phỏng vấn chuyên môn không?

Không, bài đánh giá EQ không thể thay thế hoàn toàn vòng phỏng vấn chuyên môn; bài đánh giá này chỉ hỗ trợ tuyển dụng và đôi khi có thể cho kết quả sai lệch.

Một đội ngũ có thể hướng đến phát triển bền vững khi doanh nghiệp quan tâm đến cách nhân viên làm việc với đồng nghiệp. Bài test EQ góp phần hỗ trợ việc tuyển chọn, còn vòng phỏng vấn chuyên môn vẫn cần thiết.

Bài test EQ có thể hỗ trợ tuyển dụng; vòng phỏng vấn chuyên môn vẫn là phần cần thiết trong quy trình. Trong test EQ trong tuyển dụng, giá trị của bài test nằm ở việc giúp chọn câu hỏi cần đào sâu; kết quả cần được đối chiếu với cách ứng viên xử lý tình huống thực tế trước khi tuyển. Khi đọc điểm số, cũng cần nhớ mỗi bài test có thang điểm riêng và kết quả đôi khi có thể sai lệch. Cách nhìn này giúp đặt điểm EQ đúng vai trò trong quyết định tuyển chọn.