Phong Cách Lãnh Đạo Theo DISC: Đặc Điểm & Cách Phát Triển

Phản ứng của người quản lý khi đối diện với áp lực hay tìm cách thúc đẩy nhân viên phụ thuộc nhiều vào xu hướng hành vi tự nhiên. Hiểu rõ phong cách lãnh đạo theo DISC mang lại khung tham chiếu giúp họ nhìn rõ nét tính cách này, từ đó thay đổi cách chỉ đạo để xóa bỏ sự đình trệ và tạo động lực làm việc cho nhóm.

Các phong cách lãnh đạo theo DISC

Bản đồ định vị hành vi quản trị

Có thể hình dung khung phân tích như một chiếc la bàn hai trục. Trong đó, một trục phản ánh mức độ cởi mở hoặc khép kín trong giao tiếp, còn trục kia xác định việc nhà quản lý coi trọng hiệu quả công việc hay cảm xúc con người.

Gắn liền với hai trục này là bốn nhóm tính cách cốt lõi tạo nên mô hình DISC gồm D (Dominance - Thống trị), I (Influence - Ảnh hưởng), S (Steadiness - Kiên định) và C (Conscientiousness - Tận tâm). Mỗi nhóm đều thể hiện cách riêng khi chịu áp lực, giao tiếp và đưa ra quyết định.

Dù cách điều hành của mỗi người luôn khác nhau, nhà quản lý đạt kết quả cao nhất là người hiểu rõ bản thân và biết đổi phong cách theo đòi hỏi của các vai trò. DISC chỉ ra xu hướng hành vi quen thuộc của người quản lý, giúp dự đoán phản ứng trước các tình huống, thói quen làm việc, cách trao đổi và ra quyết định. Bên cạnh đó, việc nhận biết điểm mạnh điểm yếu của từng phong cách lãnh đạo là nền tảng để nhà quản lý hoàn thiện bản thân. Khi người đứng đầu phát huy đúng thế mạnh hành vi, đồng thời nhận biết thời điểm cần linh hoạt đổi phong cách lãnh đạo, họ sẽ đạt được thành công bền vững.

Phong cách lãnh đạo nhóm D

Một nhà lãnh đạo kiểu D luôn hướng về mục tiêu lớn, coi trọng việc kiểm soát song song với phân quyền cho cấp dưới. Họ muốn người khác đi theo và nghe theo định hướng của mình, luôn đề cao tốc độ thực hiện cùng việc tạo áp lực để đạt mục tiêu ngắn hạn. Nhằm đạt được kết quả, họ sẵn sàng chấp nhận rủi ro nhưng vẫn tính toán kỹ.

Do nhóm D nổi bật ở sự kiên quyết, cứng rắn và chỉ chú trọng kết quả, nên khi làm việc với họ, người quản trị cần đặt mục tiêu rõ ràng và để họ tự làm. Dù vậy, khi đối chiếu với các phong cách lãnh đạo, tính quyết đoán quá mức dễ biến thành độc đoán và áp đặt, đòi hỏi họ phải tiết chế sự kiểm soát gắt gao, đồng thời trau dồi thêm kỹ năng làm việc nhóm.

Để hoàn thiện phong cách lãnh đạo, bạn nên cân bằng giữa tính quyết liệt và sự thấu cảm. Việc dành thời gian lắng nghe người khác sẽ giúp nâng cao tinh thần và kết quả công việc.

Sau các cuộc họp, quản lý nhóm D có thể tự đánh giá bằng 3 câu hỏi để tránh rơi vào phong cách lãnh đạo độc đoán: thời gian bản thân nói so với nhân viên có vượt quá 70% không; khi có ý kiến trái chiều, bản thân phản bác ngay hay yêu cầu cung cấp thêm thông tin; và cấp dưới dám báo tin xấu ngay khi có sự cố hay chờ đến hạn chót.

DI: Nhà lãnh đạo tầm nhìn

Là sự giao thoa giữa hai nhóm D và I, người theo phong cách lãnh đạo DI luôn độc lập, năng động và hướng tới đổi mới. Khi cần người khác làm theo định hướng đã đặt ra, họ dùng sức hút cùng sự nhiệt tình để thuyết phục đội ngũ. Nhờ biết rõ điều mình muốn và luôn hướng về tương lai, họ được xem là người dẫn dắt có tầm nhìn xa, làm việc nhanh, nhiều năng lượng và tin vào việc tự làm gương cho cấp dưới.

Dù tầm nhìn này mang lại sức mạnh lớn, bạn vẫn cần bám sát thực tế bằng cách lập kế hoạch hành động rõ ràng.

DS: Nhà lãnh đạo bài bản, ổn định

Bằng sự kết hợp giữa tính quyết đoán và sự kiên định, phong cách lãnh đạo này trở nên bài bản và đáng tin cậy. Mọi quyết định đều được đưa ra chắc chắn, luôn đặt sự ổn định lên hàng đầu.

Dù vậy, khả năng thích ứng vẫn là yếu tố then chốt. Khi xuất hiện thử thách mới, bạn cần sẵn sàng thay đổi chiến lược.

DC: Nhà lãnh đạo logic, chính xác

Đề cao sự chính xác và tư duy logic là nét cốt lõi của phong cách lãnh đạo DC, đi cùng tính quyết đoán và sự chú ý chi tiết. Cách dẫn dắt bài bản này bảo đảm việc lập kế hoạch và triển khai đều cẩn thận.

Dù vậy, bạn cần tránh phân tích quá đà và cho nhân viên chủ động làm việc để thúc đẩy đổi mới.

Phong cách lãnh đạo nhóm I

Ở phong cách lãnh đạo nhóm I, trọng tâm luôn hướng mạnh về con người và các mối quan hệ xã hội, thay vì chuộng giấy tờ, công việc lặp lại hay số liệu khô khan. Kiểu lãnh đạo này đánh giá cao sự sáng tạo, tinh thần tích cực, nhiệt tình và nguồn năng lượng lớn. Trong công việc, họ tập trung xây dựng các mối quan hệ, dẫn dắt nhân viên như bạn bè, mang hơi hướng phong cách lãnh đạo tự do, đồng thời thúc đẩy cạnh tranh bằng sự sáng tạo cùng việc gợi mở tầm nhìn và cảm hứng cho cấp dưới mà ít khi dùng quyền lực hay tạo áp lực lớn.

Nhờ sở hữu thế mạnh giao tiếp và khả năng truyền năng lượng tích cực cho mọi người, người nhóm I cần được làm việc trong môi trường cởi mở, có lãnh đạo khuyến khích sáng tạo. Dù vậy, bạn vẫn cần đặt ra mục tiêu rõ ràng để họ tránh phân tâm, bên cạnh việc ghi nhận và khen thưởng họ đúng lúc.

Bạn hãy duy trì sự cân bằng giữa lòng nhiệt huyết và tính trách nhiệm nhằm chuyển hóa nguồn năng lượng hào hứng thành những kết quả đo lường được.

ID: Nhà lãnh đạo quyết liệt, hành động

Nổi bật ở phong cách ID là sự tự tin, chú trọng hành động, đi nhanh và làm việc táo bạo để thành công. Họ đối diện trực tiếp với khó khăn và giục cấp dưới làm việc khẩn trương.

Dù vậy, khi cần thiết, bạn hãy chậm lại và dành khoảng lặng suy nghĩ để tăng chất lượng quyết định.

IS: Nhà lãnh đạo kết nối, đồng cảm

Ở phong cách thấu cảm IS, sự kết hợp giữa hai nhóm I và S tạo nên sợi dây gắn kết chặt chẽ với nhân viên, ưu tiên xây dựng nội bộ bền chặt và bầu không khí làm việc thoải mái. Người lãnh đạo nhóm này có xu hướng xóa bỏ phân cấp bậc, chia sẻ trách nhiệm cùng mục tiêu chung. Thay vì chỉ trích tiêu cực, họ đưa ra góp ý mang tính xây dựng, đóng vai người hỗ trợ hơn là quản lý đơn thuần.

Dù vậy, bạn vẫn cần rèn luyện tính quyết đoán, bởi một người lãnh đạo tốt cần đặt giới hạn rõ ràng và đưa ra quyết định khó khăn đúng lúc.

IC: Nhà lãnh đạo sáng tạo có kỷ luật

Tìm ra ý tưởng mới nhưng vẫn giữ được trật tự đòi hỏi sự kết hợp giữa tư duy đổi mới và tính kỷ luật của phương pháp logic. Hướng tiếp cận này sẵn sàng đi ngược các chuẩn mực thông thường bằng những giải pháp mới mẻ.

Sáng tạo chỉ mang lại giá trị khi biến thành kết quả cụ thể, vì thế bạn cần đặc biệt ưu tiên khâu thực thi.

Phong cách lãnh đạo nhóm S

Khi dẫn dắt theo phong cách nhóm S mang nét tương đồng với phong cách lãnh đạo dân chủ, nhà lãnh đạo đóng vai trò hỗ trợ, chỉ bảo, đào tạo và phát triển nhân sự. Họ đặc biệt coi trọng sự trung thành, tin cậy, chân thành và tính đồng thuận. Họ cũng mong các thành viên luôn giúp đỡ lẫn nhau và tiến bộ từng bước nhằm hoàn thành mục tiêu dài hạn.

Vì người nhóm S có tính điềm đạm, nhẫn nại và thích giúp đỡ, khi làm việc với họ, bạn cần giữ cho môi trường làm việc ổn định, ít biến động. Nếu muốn họ đổi mới, hãy khuyến khích thay đổi từng bước qua những cuộc trò chuyện nhẹ nhàng, rõ ràng.

Song song đó, việc mở lòng đón nhận thay đổi và tiếp nhận cách làm mới cũng giúp nhà quản lý gia tăng uy tín.

SD: Nhà lãnh đạo kiên định, vững vàng

Để đội ngũ giữ vững ổn định và đi đúng hướng, phong cách SD kết hợp tính kiên quyết cùng sự kiên định.

Dù vậy, bạn hãy khuyến khích tính linh hoạt, bởi quá cứng nhắc sẽ cản trở sự phát triển chung.

SI: Nhà lãnh đạo gắn kết đội ngũ

Đặt tinh thần đồng đội và mối quan hệ giữa người với người lên đầu giúp tạo nên bầu không khí làm việc gần gũi, gắn bó, để nhân sự có thêm động lực đóng góp.

Dù vậy, bạn hãy luôn duy trì trách nhiệm giải trình, bởi sự tử tế cần phải đi kèm với các kỳ vọng rõ ràng.

SC: Nhà lãnh đạo cẩn trọng, chu đáo

Sự kết hợp giữa nhóm S và C tạo nên phong cách lãnh đạo SC chu đáo và cẩn trọng. Họ hợp tác chặt chẽ với đội ngũ, thích lập kế hoạch chi tiết, luôn nêu rõ kỳ vọng lẫn mục tiêu và chuẩn bị kỹ càng để hoàn thành. Cùng với đó, họ yêu cầu nhân viên tuân thủ quy tắc và làm đúng thỏa thuận ban đầu. Dù vậy, sự bình thản đôi khi làm cấp dưới thắc mắc cấp trên có tự mãn không.

Bạn hãy tránh quá cẩn thận, bởi việc dám chấp nhận rủi ro có tính toán sẽ mở ra cơ hội mới.

Phong cách lãnh đạo nhóm C

Ở phong cách lãnh đạo nhóm C, người quản lý đặt tiêu chuẩn rất cao về chất lượng công việc và việc làm đúng quy trình. Họ làm việc có hệ thống nhằm bảo đảm nhân viên nắm rõ từng chi tiết công việc, cùng thói quen thường trao đổi qua email và văn bản hướng dẫn. Cách tiếp cận này thường giữ khoảng cách với cấp dưới, tạo ra bầu không khí trang trọng và ít bộc lộ gắn kết cá nhân.

Vì nhóm C rất chú ý chi tiết và độ chính xác, khi quản lý làm việc với nhóm này, bạn cần đưa thông tin rõ ràng, đầy đủ. Họ cũng cần thời gian phân tích kỹ trước khi đưa ra quyết định, do đó bạn không nên ép thời gian. Việc ghi nhận chất lượng công việc hoàn thiện sẽ giúp họ làm việc tốt nhất.

Để khắc phục điểm mù của lãnh đạo nhóm C, bạn hãy tránh đòi hỏi sự hoàn hảo tuyệt đối làm chậm tiến độ chung.

CD: Nhà lãnh đạo kỷ cương, tập quyền

Phong cách CD hình thành từ sự kết hợp tính tập trung vào nhiệm vụ của cả nhóm C và nhóm D. Phong cách này có xu hướng lãnh đạo tập quyền và độc đoán, đòi hỏi sự tuân thủ cao cũng như khó chấp nhận lỗi sai hay thay đổi chưa được duyệt. Dù bên trong vẫn đề cao cá nhân, họ ủng hộ tôn ti trật tự rõ ràng và thích cách làm việc thực tế, chặt chẽ dựa trên thông tin chi tiết.

Tuy hiểu rõ mục tiêu và cách làm để đạt kết quả, người lãnh đạo thuộc nhóm này thường chỉ chấp nhận làm theo cách của mình. Động lực lớn nhất của họ đến từ các việc thách thức và mang lại hiệu quả cao.

Để giữ tinh thần đổi mới và sự gắn bó của nhân sự, bạn nên thêm sự linh hoạt trong phương pháp quản lý.

Phát triển năng lực lãnh đạo theo DISC

Tự nhận thức bản thân

Để nâng cao hiệu quả làm việc nhóm, người đứng đầu có thể ứng dụng DISC trong quản lý nhằm thấu hiểu tâm lý con người. Lợi ích thực tế từ mô hình nằm ở khả năng cá nhân hóa cách quản lý và cải thiện giao tiếp thường nhật. Nhờ vận dụng tốt nghệ thuật lãnh đạo tình huống theo DISC, nhà quản lý vừa hiểu rõ bản thân vừa linh hoạt thay đổi cách ứng xử.

Điều chỉnh phong cách linh hoạt

Trong môi trường kinh doanh biến động không ngừng, mô hình DISC leadership giúp người quản lý duy trì năng lực điều hành linh hoạt. Khi doanh nghiệp ngày càng coi trọng con người, việc ứng dụng DISC cho doanh nghiệp sẽ giúp tăng khả năng quản trị và tạo lợi thế cạnh tranh. Bằng việc hoàn thiện phong cách lãnh đạo theo DISC, người đứng đầu có thể gây dựng đội ngũ vững vàng và giữ vững đà tăng trưởng dài hạn.

Vào tuần đầu tiên, bạn có thể áp dụng lộ trình 3 bước: trước hết tự làm bài test DISC để biết phong cách tự nhiên cùng điểm mù của bản thân; sau đó lập bảng theo dõi cách giao tiếp của từng nhân viên cấp dưới trực tiếp lúc trao đổi 1-1; cuối cùng thử đổi một thói quen phản hồi cho hợp với nhóm tính cách của từng người.

Nhìn lại lịch sử, Theodore Roosevelt, Abraham Lincoln, Martin Luther King Jr. và Nữ hoàng Elizabeth đều là những hình mẫu lãnh đạo tiêu biểu.

Nắm bắt và định hình phong cách lãnh đạo theo DISC giúp người quản lý thoát khỏi lối điều hành áp đặt để chuyển sang dẫn dắt dựa trên sự thấu hiểu hành vi. Khi nhận rõ điểm mạnh lẫn điểm mù của chính mình và từng nhân sự, bạn có thể linh hoạt điều chỉnh cách giao tiếp, phân chia công việc đúng sở trường và đưa ra phản hồi phù hợp. Sự ăn khớp này không chỉ xây dựng một tập thể gắn kết, tự chủ mà còn tạo nền tảng vững chắc để duy trì hiệu quả công việc lâu dài.